آموزش و یادگیری

مصر با همکاری یونسکو، چارچوب ملی شایستگی هوش مصنوعی برای معلمان را راه‌اندازی کرده است. هدف این چارچوب، کمک به معلمان برای کسب مهارت‌های دیجیتال، شناخت ملاحظات اخلاقی و استفاده هدفمند و مسئولانه از AI در کلاس درس است. این ابتکار مصر را در زمره نخستین کشورهای جهان قرار می‌دهد که چنین چارچوبی را متناسب با نیازهای ملی خود تدوین کرده است.

دولت دانمارک برای مقابله با تقلب دانش‌آموزان با استفاده از هوش مصنوعی، سه اقدام فوری برای دانش‌آموزان ۱۶ تا ۱۹ ساله اعلام کرد: ۱) دفاع شفاهی از مقاله‌های نوشتاری، ۲) نظارت بر رایانه‌ها در امتحانات، و ۳) تشویق به انجام تکالیف در مدرسه تحت شرایط کنترل‌شده. وزیر آموزش دانمارک تأکید کرد که برای حفظ توانایی تفکر مستقل دانش‌آموزان، «اقدام فوری» لازم است. در سوئد نیز مطالعه‌ای نشان داده که موارد تقلب با هوش مصنوعی بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ رشد ۶۸۸ درصدی داشته است.

شبکه مدارس Altus در سن‌دیگو، کالیفرنیا، با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ هزار دلاری، دو ربات انسان‌نمای Ameca را به کلاس‌های درس آورده است. این ربات‌ها با استفاده از ChatGPT، می‌توانند چهار نقش تخصصی ایفا کنند: معلم خصوصی (Sage)، مشاور روانشناختی (Remi)، برنامه‌ریز تحصیلی و شغلی (Ari) و مترجم چندزبانه (Lexi). هدف این پروژه پژوهشی، بررسی تأثیر «هوش مصنوعی فیزیکی» بر تعامل و یادگیری دانش‌آموزان است. با وجود استقبال اولیه، آزمایش‌ها نشان‌دهنده محدودیت‌هایی مانند قطع کردن صحبت دانش‌آموزان و پاسخ‌های ناهماهنگ بوده است. کارشناسان نسبت به هزینه بالا، نبود شواهد کافی بر اثربخشی و چالش‌های حریم خصوصی هشدار داده‌اند.

پژوهش مشترک Accenture و Teach First نشان می‌دهد که با وجود استفاده گسترده از هوش مصنوعی در مدارس انگلستان (برای برنامه‌ریزی درسی، تولید آزمون و بازخورد شخصی‌سازی‌شده)، تنها ۲٪ از مدارس دارای استراتژی رسمی و ۱۲٪ دارای هر نوع سیاست مرتبط با هوش مصنوعی هستند. مدیران مدارس نگرانی‌هایی درباره سرقت ادبی، امنیت و سوگیری دارند و ۶۳٪ از کمبود اعتماد معلمان برای استفاده از این فناوری گلایه دارند. در مقابل، ۲۷٪ از کسب‌وکارها دارای استراتژی جامع هوش مصنوعی هستند.

همایش «Gen Forum ED Conclave 2026» با محوریت «هوش مصنوعی در آموزش» برگزار شد. در این رویداد، از سامانه GEM AI در کلاس درس رونمایی شد که یادگیری شخصی‌سازی‌شده و محیط‌های ترکیبی فراگیر را به نمایش گذاشت. همچنین پروژه جامع Carte Blanche با برنامه‌های نسل‌های ۱ و ۲ (مهارت، سلامت و آموزش) معرفی شد. سخنرانانی از مایکروسافت، NCERT و AWES درباره سیاست‌های آموزشی، توانمندسازی معلمان و یادگیری مبتنی بر شایستگی سخنرانی کردند و دانش‌آموزان نیز نقش فعالی در ارائه‌ها و پنل‌های تخصصی داشتند.

در گفت‌وگو با رئیس مرکز سنجش کیفیت آموزشی، عوامل مؤثر بر موفقیت تحصیلی بررسی شده است. کاهش مهارت خواندن (از ۲۵٪ به بیش از ۴۰٪ دانش‌آموزان)، تأثیر منفی استفاده بی‌رویه از تلفن همراه بر تمرکز، نقش حیاتی والدین در الگوسازی مطالعه، و تحولات نظام آموزشی مانند دوره متوسطه جدید و ارزشیابی تکوینی از موضوعات اصلی این مصاحبه هستند.