نوآوری در ارائه ی تکلیف

یکی از عناصری که باعث می شود یادگیرندگان با موضوع بهتر ارتباط برقرار کنند و سطح درگیری شان افزایش پیدا کند، استفاده از عامل آموزشی است. البته نباید فقط به خاطر آنکه عامل آموزشی عامل (فاکتور )خوبی است از آن استفاده کنیم! در آموزش هر چیز بی هدفی که اضافه شود، غالباً عامل حواس پرتی می شود و یادگیری را مختل می کند. مثلاً گاهی می بینیم، در یک محتوای آموزشی یک عامل آموزشی گوشه صفحه است، در حالی که نه معرفی شده است، نه ارتباطی با موضوع دارد و نه نقشی برای آن تعریف شده است! در اینجا عامل آموزشی برعکس عمل می کند. هر موردی که به آموزش اضافه می شود، باید هدفی مشخص و حساب شده پشت آن باشد.

عامل آموزشی برای انجام وظایف مرتبط با آموزش به یادگیرنده یا معلم کمک می کند. نقش آن جست وجو و به دست آوردن منابع، پیگیری آموزش، ذخیره وضعیت و یادآوری اصطلاحات و غیره است. عوامل آموزشی در ساخت خود پیچیده و پیچیده تر هستند و معمولاً شامل برخی از روش های هوش مصنوعی می شوند. آن ها بازیگران محیط آموزشی هستند و معمولاً بازنمایی بصری با چهرک (آواتار) دارند و می توانند به زبان طبیعی با زبان آموز ارتباط برقرار کنند. یک نماینده معلم نقش معلم را بازی می کند، می تواند اطلاعاتی ارائه دهد، نکاتی را ارائه دهد و به سؤالات پاسخ دهد یا حتی از آن ها بپرسد. نقش آن ایجاد انگیزه و تحریک یادگیری به جای انجام وظایفی است که توسط یادگیرنده باید انجام شوند.

کاربردهای عامل آموزشی

شاید فکر کنید عامل آموزشی فقط در آموزش کودکان کاربرد دارد، در حالی که می تواند در آموزش نقش های متعدد داشته باشد. مثلاً به طور عمده از عامل آموزشی در این موارد استفاده می شود:

• راهنمایی یادگیرنده؛
• روایت کردن یک داستان یا بیان یک مثال؛
• ارائه تمرین ها و سؤالات آموزشی
• بیان اهداف آموزشی در ابتدای آموزش؛
• تأکید بیشتر روی نکات کلیدی محتوا؛
• شرح خلاصه مطلب؛
• ارزیابی آموزشی یعنی ارائه بازخوردهای مثبت و منفی و ارائه اطلاعات تکمیلی در صورت نادرست بودن پاسخ.

ویژگی های عامل آموزشی تأثیرگذار

در طراحی عامل آموزشی باید به پنج نکته توجه داشته باشیم. این نکات ظریف می توانند نتیجه را کاملاً تغییر دهند:

1. عامل آموزشی باید برای مخاطبان شخصیتی دوست داشتنی و ظاهر ساده و زیبا داشته باشد. اگر یادگیرندگان از ابتدا با ظاهر و ویژگی های آن ارتباط برقرار نکنند، آنجاست که تلاش ما برای بهبود یادگیری بیهوده خواهد بود. برای انتخاب عامل آموزشی باید کمی وسواس به خرج دهیم و درباره سلیقه و گرایش یادگیرندگانمان تحقیق کنیم.
2. عامل آموزشی باید رفتارهای انسانی داشته باشد. مهم نیست عامل آموزشی انتخابی ما چیست؛ یک شی ء مثل مداد یا چکش یا یک حیوان مثل خرگوش یا شخصیتی واقعی. مهم این است که رفتارهایی شبیه انسان داشته باشد. در این صورت عامل آموزشی تأثیرگذارتر خواهد بود.
3. عامل آموزشی خلاقانه و در عین حال واقع بینانه باشد. خلاقیت طراح آموزشی در انتخاب عامل آموزشی و رفتارهای آن می تواند به جذابیت محتوای آموزشی بیفزاید. اما در عین حال باید بین خلاقانه بودن و واقع بینانه بودن تعادلی وجود داشته باشد تا مخاطب آن را بپذیرد.
4. بهتر است شخصیت عامل آموزشی به موضوع ارتباط داشته باشد و آن قدر جزئیات طراحی و نقش آن در آموزش پررنگ نشود که محور فرایند قرار گیرد و آموزش به حاشیه برود. یادمان باشد، هدف آن است که از عامل آموزشی برای بهبود یادگیری استفاده کنیم. قرار نیست عامل آموزشی به موضوع اصلی تبدیل شود.
5. زبان عامل آموزشی باید به زبان یادگیرندگان نزدیک باشد. این موضوع بسیار مهم است که لحن و نوع بیان عامل آموزشی ساده و شبیه به زبان یادگیرندگان باشد. مثلاً نیازی نیست با یادگیرندگان به زبان رسمی و مصنوعی صحبت کند. هر چه راحت تر و محاوره ای تر باشد، یادگیرنده بهتر می تواند با آن ارتباط برقرار کند.

نرم افزار تولید محتوای الکترونیکی ادوبی کپتیویت

ادوبی کپتیویت¹ یک نرم افزار تولید محتوای رایانه ای است که به فرد امکان می دهد بر محدودیت ذاتی ویدئو غلبه کند و شبیه سازی های واقعاً تعاملی تولید کند. یکی از قسمت های این نرم افزار، عوامل آموزشی (یا چهرک ها یا شخصیت ها) هستند که با استفاده از آن ها می توان آموزش را دوطرفه و تعاملی کرد.

نحوه استفاده ازچهرک ها (آواتارها)

در ادامه به نحوه استفاده از چهرک ها به عنوان عامل آموزشی دوره های آموزش الکترونیکی اشاره شده است:

احتمالاً دوره ای را گذرانده یا ساخته اید که از چهرک یا شخصیت به عنوان عامل آموزشی برای معرفی دوره استفاده کرده باشد! ممکن است این چهرک فقط در مقدمه و پایان دوره نشان داده شود، یا در طول دوره آن را ببینید.

دوره آموزشی با چهرک یا شخصیت آموزشی

اگر می خواهید کمی آن را تند کنید، می توانید عبارت های عامل آموزشی را تغییر دهید. برای مثال، ممکن است بخواهید چندین حالت مکالمه داشته باشید تا حس ویدئویی بیشتری به آن اضافه کنید یا عکس العملی برای تأکید بر بیان یک شخصیت داشته باشید. انجام این کار در کپتیویت واقعاً آسان است. برای این کار چند مرحله را طی کنید:

• تصویر عامل موردنظر خود را وارد کنید.
• عوامل را به طور مستقیم روی هم تراز کنید.
• در تایم لاین، انتهای تصویر اول را با شروع تصویر دوم ردیف کنید.

ارائه نکات در طول دوره به وسیله چهرک

چهرک ها برای ارائه نکات مفید به فراگیرندگان عالی هستند. هنگام ایجاد نکات، غالباً به شخصیت کامل نیاز نیست.

یکی از کارهایی که برای افزایش علاقه بصری می توان انجام داد، این است که سر شخصیت روی شکل هم پوشانی داشته باشد. در این صورت این احساس ایجاد می شود که شخصیت در حال بیرون آمدن از صفحه نمایش است.

جمع بندی

یکی از پیامدهای مثبت استفاده از عامل آموزشی در تحقیقات، کمک به یادگیرندگان برای پردازش اطلاعات در سطح های بالای تفکر است. منظور از سطح بالای تفکر، توانایی تفسیر، تجزیه و تحلیل، ترکیب، ارزشیابی و توانایی حل مسائل پیچیده است. در مجموع، فرقی نمی کند مجازی آموزش می دهیم یا حضوری، یا مخاطبمان چه سنی دارد و محتوا در چه قالبی ارائه می شود، با خلاقیت و تحقیق می توانیم عامل آموزشی متناسب را انتخاب کنیم. با رعایت اصولی که به آن ها اشاره شد، می توانیم به بهبود یادگیری کمک کنیم.